على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3683
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
نحول ( nohul ) م . ع . نحل جسمه نحولا ( از باب فتح و سمع و كرم و نصر ) : لاغر و نزار گرديد از بيمارى و يا از سفر . نحوى ( nahvi ) ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب بعلم نحو . و عالم بعلم نحو . نحى ( nahy ) م . ع . نحى اللبن نحيا ( از باب ضرب و سمع ) : دوغ زد . و نحى الشئ : زايل كرد آن چيز را . و نحى اليه بصره : برگردانيد نگاه را از وى . نحى ( nahy ) و ( nehy ) و ( neh ) و ( nah ) ا . ع . خيك . و خيك روغن . ج : انحاء و نحاء و نحى ( nohiyy ) و ( nehiyy ) . نحى ( nah ) ا . ع . سبوى سفالين كه در آن شير ريزند جهة دوغ زدن . و نوعى از خرماى تر . و تير پهن پيكان . ج : انحاء و نحاء و نحى ( nohiyy ) و ( nehiyy ) . نحى ( nahiyy ) ص . ع . ابل نحى : شتر دور كرده . نحى ( nohiyy ) ع . ج . نحو . نحى ( nohiyy ) و ( nehiyy ) ع . ج . نحى ( nahy ) و ( nehy ) و ( nah ) . نحيب ( nahib ) ا . ع . گريهء سخت و گريهء با آواز بلند . نحيب ( nahib ) م . ع . نحب نحبا و نحيبا . ر . نحب . نحية ( nahiyyat ) ص . ع . هو نحية القوارع : او يكسو كرده سختيهاست . نحية ( nohiyyat ) ع . ج . نحو . نحيت ( nahit ) ا . ع . شانه و مشط . و سم كرانه سوده . و مرد در آمدهء در قوم ديگر . نحيت ( nahit ) ص . ع . تراشيده شده . و خف نحيت : سپل سوده شده . و بعير نحيت . شتر لاغر شده از سفر . نحيت ( nahit ) م . ع . نحت نحتا و نحيتا . ر . نحت . نحيتة ( nahitat ) ا . ع . سرشت و طبيعت . و ناله و دم سرد . نحيح ( nahih ) ا . ع . بانك و آواز شكم . نحيح ( nahih ) ص . ع . شحيح نحيح : از اتباع است . نحيح ( nahih ) م . ع . نح نحيحا ( از باب ضرب ) : گردان شد آواز در شكم وى و شد آمد كرد . نحير ( nahir ) ص . ع . جمل نحير : شتر كشته شده . ج : نحرى و نحراء و نحائر . نحير ( nahir ) ا . ع . شب باز پسين از ماه . نحيرة ( nahirat ) ا . ع . روز نخستين از ماه و يا روز و شب باز پسين آن . ج : نحائر . نحيزة ( nahizat ) ا . ع . سرشت و طبيعت . ج : نحائز . و طريقه و روش . و راه باريك كه از راه بزرك جدا شده و بجانب صحرا رود . و ريك و زمين درشت و يا پارهاى از زمين درشت به مقدار يك ميل و زيادتر . و نوارى كه گرداگرد خرگاه و خيمه دوزند . و نام واديى . نحيس ( nahis ) ص . ع . عام نحيس : سال قحط . نحيسة ( nahisat ) ص . ع . ايام نحيسة : روزهاى بد . نحيص ( nahis ) ا . ع . ماده شتر سخت فربه . نحيض ( nahiz ) ص . ع . گوشت رفته و لاغر . و پيكان باريك تيز . نحيض ( nahiz ) و نحيضة ( nahizat ) ص . ع . پرگوشت و بسيار گوشت . نحيط ( nahit ) ا . ع . بانك و آواز اسب و اشتر از گرانى و ماندگى . و تردد گريه در سينه بىآنكه ظاهر و هويدا گردد . نحيط ( nahit ) م . ع . نحط نحطا و نحيطا . ر . نحط . نحيف ( nahif ) ص . پ . مأخوذ از تازى - لاغر و نزار و خول . نحيف ( nahif ) و نحيفة ( nahifat ) ص . ع . لاغر . ج : نحاف . نحيفى ( nahifi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - لاغرى . نحيل ( nahil ) ص . ع . نزار از بيمارى و يا از سفر . ج : نحلى . نحيم ( nahim ) م . ع . نحم نحما و نحيما . ر . نحم . نحيين ( nahyayne ) ا . ع . به صيغه تثنيه : دو خيك روغن . المثل : اشغل من ذات النحيين : گويند ذات النحيين زنى بود روغن فروش در جاهليت از طايفه تيم اللّه بن ثعلبة ، روزى اخوات نام انصارى بدكان وى آمد و روغن خواست آن زن خيكى آورد پر از روغن اخوات سر آن خيك را باز كرده بدست آن زن داد و گفت نگاهدار آن را و رفت و خيكى ديگر آورد و بدست ديگر آن زن داد و گفت اين را هم نگاهدار و چون هر دو دست آن زن بند شد كام خود را از آن برگرفت . نخ ( nax ) ا . پ . پلاس و گليمى منقش و الوان و بسيار اعلا كه در هر دو روى آن كركهاى بلند باشد . و نيز گليمى كوچك كه داراى كركهاى كوتاه بود . و تار رشته خواه از ابريشم باشد و يا جز آن . و جرگه و صف سپاه و جز آن . و كم و اندك . و آهنى كه برزيگران بدان زمين شيار مىكنند . و نام ديوى دلير در مازندران .